De mogelijkheden van Pandoras Box. Rik Scholten aan het woord

Anderhalf jaar geleden volgde technicus Rik Scholten een twee daagse training bij Coolux om zich te oriënteren op de mogelijkheden van videoprojectie in het theater. Na afloop van de training was Rik helemaal om. Pandoras box is dé ideale media server. Na eerdere projecten voor onder andere Frank Groothof kwam Rik in contact met Herman Egbers van stichting Het Pakt.

Herman was al geruime tijd bezig om het verhaal William Wilson van Edgar Allen Poe te bewerken tot een theatervoorstelling. In het verhaallijn wordt William Wilson beschermt door zijn eigen schaduw, maar William wil juist van die bescherming af.

Synchronisatie van audio en video

Als je als theatermaker zo’n verhaal op het toneel wilt brengen, loop je tegen een aantal problemen aan. Je wilt een zichtbare vorm vinden die aansluit bij de beklemmende sfeer van de tekst van Poe, maar je wilt ook een vorm vinden voor de ontmoetingen van de hoofdpersoon met zijn eigen dubbelganger. Herman maakt voor zijn voorstelling intensief gebruik van videoprojectie. Dat is op zich niet bijzonder meer. Wel bijzonder is dat de projectie niet alleen achtergrond laat zien, maar vooral dat deze daadwerkelijk deel uit maakt van het verhaal. Nu lijkt projectie een wel heel makkelijke manier om een dubbelganger in beeld te brengen, maar dat is het zeker niet. Het kost erg veel moeite om dialogen werkend te krijgen. Regisseur Gerard Jan Rijnders heeft daaraan een belangrijke bijdrage geleverd.

In deze voorstelling is de ‘echte’ William zowel voor, op als achter het scherm te zien. De schaarse tegenspelers worden altijd geprojecteerd, maar de dialogen tussen William en zijn virtuele tegenspelers lopen altijd soepel en natuurlijk. Om de sfeer van Poe te ondersteunen wordt gebruik gemaakt van foto’s en filmopnames van oude en vervallen gebouwen.

Uiteindelijk kwam in oktober 2010 de technische realisatie tot stand door middel van vier videoafspeelapparaten (Edjes). Ieder apparaat gaf 1 PAL beeld signaal en 2 audio signalen(links en rechts ). Daarmee konden dus vier beamers worden aangestuurd en 8 versterkers.

Drie Edjes vormden samen 1 film op een projectiescherm van 2 x 9 meter, heet vierde Edjes gaf beeld aan de topprojectie beamer. Nadeel van dit systeem was dat er soms een paar frames verschil kon zitten tussen de Edjes die samen 1 film vormden, wat een onrustig beeld gaf. De 8 audio sporen vormden een surround soundscape, maar de audio van de Edjes was moeilijk ” schoon” te krijgen, i.e. er waren nogal wat bijgeluiden.

Rik beet zich vast in de techniek. Dat kon vast beter. Hij ging op onderzoek bij Coolux.

En daar werd inderdaad de oplossing gevonden.

Panadoras box

De twee afspeellayers van de eerste Panadoras Box standaard speler van Coolux werden gebruikt voor respectievelijk beeld en 8 sporen audio. Het beeldsignaal van de standaard speler werd naar 3 beamers werd gestuurd. Om het audio signaal gelijk te starten werd de tweede afspeellaag gebruikt. Via een USB uitgang van de pc en een externe geluidskaart kwamen er 8 analoge sporen audio binnen in de geluidmixer. Dat kon vandaar naar de acht versterkers worden gestuurd

Een tweede Pandora Box speler voorzag de vierde (topprojectie) beamer van beeldsignaal.

Rik heeft in dit voorbereidingstraject veel contact gehad met andere Coolux gebruikers en support gekregen vanuit Coolux zelf. Alle opgedane kennis heeft van hem ondertussen een specialist op het gebied van Pandoras Box gemaakt. Het is belangrijk dat niet alleen de operator vertrouwen heeft in het systeem, maar ook de acteurs. Het geeft hen rust als ze weten dat de techniek gewoon werkt. Coolux Pandoras Box bleek een zeer betrouwbare partner.

Wens

Ondertussen is, tot grote spijt van Rik, de voorstelling William Wilson gestopt. De laatste twee voorstelling waren op de zolder van het Witte theater in IJmuiden. Een perfectie locatie voor deze voorstelling, maar door de beperkingen in de ruimte een uitdaging om op te bouwen. Juist in deze situaties is Rik helemaal in zijn element en creatief met de middelen en het beperkte budget. De volledige techniek (licht, geluid en video) kwam voor rekening van Rik. Dankzij Pandoras Box van Coolux was dit uitstekend te doen. Beeld, geluid en licht cues konden tot op de milliseconde getimed en gestart worden

Een grote wens van Rik is om de voorstelling weer op het toneel te brengen.

Het liefst nog zou hij een seizoen met de voorstelling langs de Nederlandse theaters reizen.

Een kleine zaal van een schouwburg is voldoende. Dus mocht u een locatie weten en een uur lang willen genieten van een intrigerend verhaal met indrukkende projecties, neem dan contact op met Rik Scholten via h.scholten427@chello.nl.

Als u zelf een multimediaproject aan het voorbereiden bent en wilt gaan werken met beeld, (surround)geluid en licht, dan kunt u natuurlijk ook een beroep doen op Rik.

Momenteel werkt Rik aan een productie waarin op een kubus op 5 zijden geprojecteerd wordt. Voor dit project gebuikt hij twee standaard spelers van Coolux, in een (Art)netwerk.